على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3549

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بند و آنچه بدان ميان را بندند . ج : مناطق . و منطقة البروج و يا منطقة ذات البروج : دايره عظيمه فلكى مانند كمربند كه در آن دوازده برج واقع شده و چنان به نظر مىآيد كه آفتاب در ميان آنها در مدت سال متواليا سير مىنمايد . منطقة ( monattaqat ) ا . ع . گوسپندى كه در ميانش داغ سرخ كنند . منطقة البروج ( mantaqat - ol - boruj ) ا . پ . مأخوذ از تازى - دايره عظيمه فلكى كه در آن دروازده برج واقع شده‌اند و كلاوه چرخ نيز گويند . منطقه ( mantaqe ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كمر و هر آنچه بدان كمر كسى و يا ميان چيزى را بندند . و نيز منطقه : هر يك از پنج قسمت بزرك زمين را گويند كه واقع شده‌اند در ميان دو قطب و دو دايره قطبى و مدار راس السرطان و مدار راس الجدى ، ازين قرار : منطقه محترقه : كه در وسط آن خط استوا واقع شده و منطقه معتدله شمالى و منطقه معتدله جنوبى و منطقه منجمد شمالى و منطقه منجمد جنوبى . منطقى ( manteqi ) ص . پ . منسوب بعلم منطق . منطقيات ( manteqiyy t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مسائل منطقى . منطلس ( montales ) ص . ع . كار پوشيده و پنهان و مشتبه . منطلق ( montaleq ) ص . ع . رها شده و اجازت داده شده و آزاد كرده شده . و رفته و روانه شده . و گشاده شده روى و داراى بشاشت و شادمان و خوشحال . ج : مطالق . منطوحة ( mantuhat ) ا . ع . بز نر كه بسرون زدن بميرد . منطوع ( mantu ' ) ص . ع . بر گشته رنك و ديگرگون . منطوع ( montave ' ) ص . ع . مطيع و فرمان‌بردار و نرم . منطوف ( mantuf ) ص . ع . متهم كرده شده بفجور و عيب آلوده . منطوق ( mantuq ) ص . ع . گفته شده و نطق شده و تلفظ شده . منطوى ( montavi ) ص . ع . پيچيده و نورديده شده . منطيق ( mentiq ) ا . ع . زبان‌آور و نيك‌گويا . و زنى كه بالشچه بر ميان بسته دارد تا سرينش كلان نمايد . منظار ( menz r ) ا . ع . آيينه . و دوربين . منظر ( manzar ) ا . ع . جاى نگريستن و هر چيزى كه آن را مىنگرند خواه خوش‌آيند باشد و يا بدنما . يق : مخبره خير من منظره . منظر ( manzar ) م . ع . نظر نظرا و نظرا و منظرا و منظرة و نظرانا و تنظارا . ر . نظر ( nazr ) و ( nazar ) . منظر ( manzar ) ا . پ . مأخوذ از تازى - روى و چهره و سيما و صورت و ديدار و شكل و پيكر و هيئت . و نگاه و نظر و چشم . و دريچه و ستافند و يا جاى بلند و مرتفعى كه از آنجا اطراف را مىنگرند . و هر چيزى كه ديده مىشود و محل نگريستن واقع مىگردد . و منظر چشم : مردم ديده . و منظر نيم خايه : گنبد و آسمان . و كريه المنظر : زشت و بد شكل و بد هيكل . منظر ( monzar ) ص . ع . انتظار كشيده و گوش داده . و در پس انداخته . منظرانى ( manzar niyy ) ص . ع . رجل منظرانى : مرد نيك چهره و نيكو منظر . منظرة ( manzarat ) ا . ع . جاى نگريستن و هر چيز كه آن را مىنگرند خوش آيند باشد و يا بدنما . و گروهى كه بسوى چيزى نگران باشند . و جاى ديدبان . منظرة ( manzarat ) م . ع . نظر نظرا و نظرا و منظرا و منظرة . ر . نظر . ( nazr ) و ( nazar ) . منظرة ( menzarat ) ا . ع . عينك . منظرگاه ( manzar - g h ) ا . پ . جاى تماشا و تماشاگاه و جايى كه محل نگريستن و تماشا واقع مىگردد . منظرى ( manzariyy ) ص . ع . رجل منظرى : مرد خوش‌روى و نيكو منظر . منظف ( monazzaf ) ص . ع . پاك و پاكيزه كرده شده . منظلم ( manzalem ) ص . ع . ستم كشيده و اذيت ديده . منظم ( monzem ) ص . ع . ماهى و يا سوسمار نظام‌دار . و دحاجة منظم : ماكيانى كه در شكم وى تخم پديد آمده باشد . منظم ( monazzam ) ا . ع . جايى كه در آن چيزى را مرتب مىكنند . منظم ( monazzam ) ص . ع . آراسته و مرتب . منظم ( monazzam ) ص . پ . مأخوذ از تازى - آراسته و نيك مرتب شده و مردف و مسلسل و به خوبى ترتيب داده شده . منظم ( monazzem ) ص . ع . ماهى نظام‌دار . منظور ( manzur ) ص . ع . بتامل